Dökümhane Danışmanlığı

Alüminyum alaşımını ısıl işlemle sertleştirmek için dört adım uygularız. Dökümhane sonrasındaki süreçte bu adımlar şu sırayı izler:

1. Önce malzemeyi önceden belirlediğimiz sıcaklığa kadar ısıtırız.
2. Ardından çözeltiye alma işlemini yaparız.
3. Daha sonra malzemeye hızla su vererek sıcaklığı düşürürüz.
4. Son olarak yaşlandırma, yani çökelme sertleşmesi adımını uygularız.

• Kokil döküm, alüminyumu demir veya çelik alaşımlı kalıplara döktüğümüz bir yöntemdir.
• Kalıp, en az bir alt ve bir üst parça olmak üzere iki parçadan oluşur.
• Ancak bu yöntemle demir ve çelik alaşımlı malzemeleri dökemeyiz.
• Alüminyum ise 660 °C’de ergidiği için kalıpla etkileşime girmez. Bu nedenle dökümhane uygulamalarında kokil kalıba en çok alüminyum dökeriz.
• Ayrıca malzeme kalıp içinde hızla donar; böylece kısa sürede çok sayıda parça üretiriz.
• Dökümden önce kalıbı ısıtarak belirli bir sıcaklığa çıkarırız. Ardından kalıbı boyarız ve döküme hazır hale getiririz.

• Öncelikle hafiftir: özgül ağırlığı 2,7 gr/cm3’tür ve demirin (7,9 gr/cm3) ya da bakırın (8,9 gr/cm3) yaklaşık üçte biri kadardır.
• Havayla temas eden yüzeyde ince bir oksit filmi oluşur; böylece metal korozyona karşı kendini korur. Ayrıca anodizasyon (eloksal) bu direnci çok daha etkili hale getirir.
• Kolayca şekil aldığı için folyo, çubuk, boru ve kablo gibi pek çok formda üretime elverişlidir.
• Zehirsiz ve kokusuzdur. Bununla birlikte yüzeyi pürüzsüzdür, kolayca yıkanır ve mikrop barındırmadığı için hijyeniktir.
• Düşük sıcaklıklarda çelik gibi malzemeler kırılganlaşır; ancak alüminyum güçlü yapısını korur.
• Kimyasal veya elektrokimyasal yüzey işlemlerini ve boyamayı kolayca kabul eder.
• Elektrik iletkenliği bakırın %60’ı kadardır.
• Isı iletkenliği ise çeliğin üç katıdır.
• Geri dönüşümü kolaydır. Üstelik ergime sıcaklığı düşük olduğu için dökümhane ortamında bu işlem ekonomiktir.
• Son olarak manyetik değildir.

Demir (Fe) miktarı %0,20 veya daha düşük olan 6XXX serisi alaşımlarda, profili polisajladığımızda parlak bir yüzey elde ederiz. Ancak Fe miktarı bu değeri aştığında profilin rengi grileşir ve parlaklık donuklaşır. Mat yüzey elde etmek için ise Fe miktarı en az %0,18 olmalıdır. Ayrıca Fe miktarı yükseldikçe mat yüzeyi daha rahat ve daha çekici biçimde elde ederiz. Bununla birlikte Fe miktarı %0,30’u geçerse eloksal sonrasında yüzey donuk görünür ve ekstrüzyon prosesi de zorlaşır. Bu nedenle dökümhane aşamasında Fe oranını dikkatle kontrol etmek gerekir.

Üreticiler, alüminyuma farklı özellikler kazandırmak için çeşitli metaller ekler. Dökümhane, alaşımları eklenen bu metallere göre sınıflandırır. Bu nedenle her alaşımı dört rakamlı bir kod tanımlar. Örneğin ilk rakam, alüminyuma eklenen esas metali gösterir.

• 1XXX : Alaşımsız alüminyum
• 2XXX : Bakırlı alüminyum alaşımı
• 3XXX : Manganezli alüminyum alaşımı
• 4XXX : Silisyumlu alüminyum alaşımı
• 5XXX : Magnezyumlu alüminyum alaşımı
• 6XXX : Silisyum ve magnezyumlu alüminyum alaşımı
• 7XXX : Çinkolu alüminyum alaşımı
• 8XXX : Demir ve silisyumlu alüminyum alaşımı
• 9XXX : Yeni bulunan alaşımlar

Alüminyum billet, alüminyum alaşımlarından sıcak dövme işlemiyle üretilen bir tür alüminyum çubuktur. Sanayi bu teknolojiyi alüminyum parçaların üretiminde kullanır. Özellikle otomotiv, havacılık, savunma ve elektronik endüstrileri billetten yaygın biçimde yararlanır.

Üretici, billeti sıcak dövme işlemiyle üretir. Bu işlemde önce bir alüminyum blok veya çubuğu önceden ısıttığı kalıba yerleştirir. Ardından yüksek sıcaklıkta basınç uygular. Böylece alüminyum şekil alır ve istenen boyutlara ulaşır. Daha sonra CNC tezgahları billetleri işleyerek özel parçalara dönüştürür.

Billet teknolojisi, farklı alaşımlarla farklı biçimlerde uygulama imkânı sunar. Örneğin yüksek mukavemet gerektiren parçalar için daha dayanıklı alaşımlar seçeriz. Ayrıca anotlama ve boyama gibi yüzey işlemleri, parçaların estetik görünümünü iyileştirir.

Son yıllarda billet teknolojisi endüstride büyük bir gelişme gösterdi; üretim yöntemleri de sürekli gelişiyor. Bu nedenle dökümhane ve billet teknolojilerinin kullanım alanları gelecekte de genişleyecek.